We kunnen nu al voorspellen dat het opnieuw een zwaar sociaal-syndicaal jaar zal worden. We zijn nog niet af van de index-discussie. De golf van herstructureringen is nog niet ten einde, met als (voorlopig) laatste in de rij Hörmann in Genk (85 jobs) en CG Power Sytsems in Mechelen (260 jobs). En dan heb je ook nog eens patroons, zoals bij Crown, die dat moeilijke sociaal klimaat verzieken, door zich op geen enkele manier te houden aan de regels van het sociaal overleg. Ook de interprofessionele en sectorale onderhandelingen beloven geen wandeling door het park te worden.
En dan is er 8 juli 2013. Een datum die ABVV-Metaal met rood heeft aangestipt. De regering en de sociale partners hebben tot dan de tijd gekregen van het Grondwettelijk Hof om de verschillen in statuut tussen arbeiders en bedienden weg te werken. Een enquête afgenomen door het uitzendbedrijf Tempo team bij 200 werkgevers en 530 werknemers toonde nog maar eens de grote meningsverschillen aan over het eenheidsstatuut. Tussen werkgevers en werknemers over de o.a. de kost. Maar ook tussen de werkgevers: bijna de helft van de bedrijven vindt een gelijke opzegtermijn van arbeiders en bedienden niet nodig. Vooral de KMO’s. Hetzelfde voor de afschaffing van de carensdag: bijna de helft van de KMO’s vindt dit onbetaalbaar. Bij de werknemers vinden dat 80% van de arbeiders een gelijk statuut rechtvaardig; bij bedienden is dat slechts 60%. De wet van april 2011, dat voortbouwde op het compromis uitgedokterd in het vorige IPA, kent geen genade in de ogen van de arbeiders. Slechts tien procent van de ondervraagde arbeiders bestempelt deze wet als een verbetering.
Een laatste opvallend cijfer: de meerderheid (ruim 60%) van de ondervraagde werknemers en werkgevers gelooft niet dat er tegen 8 juli een eenheidsstatuut zal zijn. We kunnen hen geen ongelijk geven. Want we zijn halfweg en veel lijkt er nog niet gebeurd te zijn. Volgens Stefan Nerinckx, advocaat bij Field Fisher Waterhouse en docent arbeidsrecht bij de HUB, moeten regering en sociale partners niet hopen op verder uitstel. Zeker de discriminaties inzake opzegtermijnen en carensdag (die het voorwerp van het arrest uitmaken) moeten op 8 juli volgend jaar effectief weggewerkt zijn. Een overgangsperiode is hoogstens mogelijk voor de verschillen waar het Hof zich nog niet expliciet heeft uitgesproken (jaarlijkse vakantie, de proeftijd, de eindejaarspremie, de overlegstructuren….). Als tegen 8 juli 2013 geen wet is die de lat gelijk legt voor de opzegtermijnen van arbeiders en bedienden, kan elke arbeider die zich bij ontslag gediscrimineerd voelt naar de rechtbank gaan en de rechtbank zal niet anders kunnen dan de arbeiders optrekken tot het niveau van de bedienden.
Een verder uitstel zal ABVV-Metaal niet aanvaarden. Compromissen die de discriminatie in stand houden evenmin. We mogen niet gaan voor halfslachtige oplossingen. Een eenheidsstatuut moet het uitgangspunt zijn. 8 juli 2013 staat DOOR EN DOOR ROOD aangestipt op onze kalender.
Herwig Jorissen
